به گزارش شبکه خبری سازمان آب و برق خوزستان علی شهبازی با اشاره به ویژگیهای هیدرولوژیکی سامانه بارشی ۱۴ تا ۱۷ آبانماه اظهار کرد: فعالیت این سامانه در حوضه آبریز سد دز منجر به وقوع یکی از شدیدترین سیلابهای پاییزی دوره آماری و تولید حجم بیسابقهای از رسوبات در حوضه آبریز شد، بهگونهای که ورود جریان غلیظ رسوبی به مخزن سد، اختلالاتی در عملکرد واحدهای نیروگاهی و سامانه تخلیه آب سد ایجاد کرد.
وی افزود: در پی این رخداد، جلسه ویژه کارگروه مشورتی با حضور اساتید دانشگاه، مهندسان مشاور، معاونان، مدیران، کارشناسان و خبرگان فنی سازمان آب و برق خوزستان و به ریاست مدیرعامل سازمان تشکیل شد تا ضمن بررسی علمی و تخصصی ابعاد پدیده، راهکارهای عملیاتی مدیریت شرایط موجود و برنامههای مطالعاتی و اجرایی مورد نیاز برای کاهش مخاطرات مشابه در آینده بررسی شود.
معاون مطالعات جامع منابع آب سازمان آب و برق خوزستان با تشریح ویژگیهای سیلاب اخیر تصریح کرد: بر اساس دادههای ثبتشده، سیلاب ۱۶ آبان در ایستگاه هیدرومتری تلهزنگ، بزرگترین سیلاب ماه آبان در دوره تاریخی ثبتشده این ایستگاه بوده است. در جریان این رخداد، دبی اوج سیلاب در ایستگاه تلهزنگ به حدود ۴۷۰۰ مترمکعب بر ثانیه و دبی اوج ورودی به مخزن سد دز به حدود ۶۱۰۰ مترمکعب بر ثانیه رسید.
شهبازی با اشاره به عوامل مؤثر در شکلگیری جریان غلیظ رسوبی توضیح داد: ویژگی متمایز این سامانه، تمرکز مکانی بارشهای شدید در بخشهای مرکزی حوضه آبریز سد دز، بهویژه مناطق دارای پتانسیل بالای فرسایش خاک، همراه با شدتهای بسیار بالای بارش در مقیاس ساعتی بود. همزمانی این شرایط با خشکی پیشین حوضه آبریز و کاهش پوشش گیاهی مؤثر در برخی مناطق، شرایط مساعدی برای تشدید فرسایش، انتقال گسترده رسوبات و شکلگیری جریانهای غلیظ رسوبی فراهم کرد.
وی تأکید کرد: اهمیت این رخداد صرفاً به بزرگی دبی سیلاب محدود نمیشود، بلکه حجم و غلظت بالای رسوبات ورودی و نحوه حرکت و گسترش جریان غلیظ در مخزن، از جنبههای مهم فنی این پدیده محسوب میشود که میتواند بر شرایط بهرهبرداری از تأسیسات سد، بهویژه آبگیرها و واحدهای نیروگاهی، تأثیرگذار باشد.
معاون مطالعات جامع منابع آب در تشریح محورهای جلسه تخصصی گفت: در این نشست، آخرین نتایج پایش جریان غلیظ رسوبی، نمونهبرداریها و آزمایشهای انجامشده، ویژگیهای هیدرولوژیکی سیلاب و شرایط رسوبی مخزن مورد بررسی قرار گرفت. همچنین سوابق مطالعات تخصصی گذشته، نتایج مدلسازیهای سهبعدی جریان و انتقال رسوب در مخزن سد دز و روشهای نوین مدیریت جریانهای غلیظ رسوبی ارائه و ارزیابی شد.
شهبازی افزود: بخش مهمی از مباحث این کارگروه به بررسی رفتار جریان غلیظ در مخزن، پیامدهای احتمالی آن بر تأسیسات بهرهبرداری، راهکارهای مدیریت شرایط جاری و تعیین اولویتهای عملیاتی و تحقیقاتی اختصاص داشت. همچنین ضرورت توسعه برنامههای مدیریت ریسک و ارتقای آمادگی فنی برای مواجهه با رخدادهای مشابه در آینده مورد تأکید قرار گرفت.