به گزارش شبکه خبری سازمان آب و برق خوزستان، احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم، در جریان نشست تخصصی "مخاطرات آبی در شرایط النینو حدی سال 1405، راهبردهای تصمیم گیری تحت عدم قطعیت و افزایش تاب آوری" که به میزبانی سازمان آب و برق خوزستان و با هدف همافزایی مدیران و متخصصان حوزه آب و انرژی برگزار شد، اظهار کرد: النینو پدیدهای تکرارشونده در سامانه اقلیمی زمین است، اما اثر آن بر بارش ایران رابطهای مستقیم و یکبهیک ندارد. تجربه دو النینوی حدی سالهای ۱۹۹۷–۱۹۹۸ و ۲۰۱۵–۲۰۱۶ نیز نشان داد که رخدادهایی با ویژگیهای ظاهراً مشابه میتوانند پیامدهای کاملاً متفاوتی برای کشور به همراه داشته باشند.
وی افزود: وضعیت بارش ایران تنها تحت تأثیر النینو نیست و مجموعهای از شرایط مرزی اقیانوسها و شاخصهای دورپیوندی، از جمله نوسان شبهدوسالانه جو، دوقطبی اقیانوس هند و ...، در شکلگیری الگوهای جوی کشور نقش دارند.
رئیس مرکز ملی اقلیم ادامه داد: در شرایط کنونی، مجموع شرایط شاخص های دورپیوندی، شرایط مساعدی برای بارش در ایران محسوب میشود. همچنین اغلب مدلهای پیشبینی فصلی، بارشهای فراتر از نرمال را برای پاییز پیشبینی کردهاند و احتمال قرارگیری پاییز امسال در محدوده پربارش، در برخی پیشبینیها بیش از ۷۰ درصد برآورد شده است.
وظیفه تصریح کرد: این چشمانداز میتواند برای استانهای واقع در امتداد زاگرس، فرصتی برای جبران بخشی از کمبود منابع آب باشد؛ با این حال، افزایش احتمال بارش به معنای توزیع یکنواخت و مناسب آن در زمان و مکان نیست. احتمال تمرکز بارشها در دورههای کوتاه، وقوع بارشهای شدید و شکلگیری سیلابهای ناگهانی نیز وجود دارد؛ بنابراین، شناسایی نقاط بحرانی، افزایش آمادگی پاییندست و تقویت اقدامات آبخیزداری باید در اولویت دستگاههای اجرایی قرار گیرد.
وی با اشاره به افزایش عدمقطعیت پیشبینیها با طولانیتر شدن افق زمانی گفت: اگرچه مجموعه شاخصهای فعلی، چشماندازی امیدوارکننده از بارشهای پاییز و تا حدودی زمستان ارائه میدهد، پیشبینی بارش زمستان در مقایسه با پاییز از قطعیت کمتری برخوردار است. برخی عوامل مؤثر، بهویژه MJO و نوسانات تاوه قطبی، در افق فصلی پیشبینیپذیری محدودی دارند و تغییر وضعیت آنها میتواند آرایش سامانههای جوی، توزیع بارش و حتی سناریوی غالب زمستان را تغییر دهد.
وی تأکید کرد: ازاینرو، برآوردهای فعلی نباید بهعنوان پیشبینی قطعی کل سال تلقی شود. برنامهریزی منابع آب و انرژی باید سناریومحور، انعطافپذیر و مبتنی بر بهروزرسانی مستمر پیشبینیها باشد تا در صورت تغییر شرایط جوی، امکان اصلاح تصمیمها با کمترین هزینه فراهم شود.
رئیس مرکز ملی اقلیم همچنین درباره وضعیت دمایی زمستان پیشرو اظهار کرد: پیشبینی میانگین دمای بالاتر از نرمال، به معنای منتفی بودن دورههای سرد نیست. حتی در یک فصل گرمتر از نرمال نیز امکان وقوع امواج سرمای شدید و کوتاهمدت، بهویژه در پی تغییر رفتار تاوه قطبی، وجود دارد و چنین رخدادهایی میتواند فشار مضاعفی بر شبکه توزیع گاز و برق وارد کند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: شرایط پیشرو بهطور همزمان واجد فرصت و تهدید است، از یکسو احتمال بهبود بارشها میتواند به تقویت منابع آبی کمک کند و از سوی دیگر، بارشهای متمرکز، سیلابهای ناگهانی و دورههای سرمای شدید میتواند مخاطرات تازهای ایجاد کند. بر همین اساس، ذخیرهسازی مناسب انرژی، مدیریت هوشمند منابع و آمادگی برای چند سناریوی متفاوت باید در دستور کار دستگاههای مسئول قرار گیرد.
