به گزارش شبکه خبری سازمان آب و برق خوزستان، فیروز قاسمزاده، مدیرکل دفتر اطلاعات و دادههای آب شرکت مدیریت منابع آب ایران در همایش تخصصی "مخاطرات آبی در شرایط النینو حدی سال 1405، راهبردهای تصمیم گیری تحت عدم قطعیت و افزایش تاب آوری" که به میزبانی سازمان آب وبرق خوزستان در اهواز برگزار شد، اظهار کرد: نتایج اغلب مدلهای اقلیمی بر احتمال شکلگیری شرایط حدی در پاییز و زمستان پیشرو تأکید دارد و بر این اساس، باید آمادگی های لازم ایجاد شود.
وی در عین حال تأکید کرد: پیشبینیهای اقلیمی و هواشناسی ذاتاً با عدمقطعیت همراهاند و در سوابق تاریخی نیز مواردی از عدم تحقق پیشبینیها یا تغییر محسوس شرایط نسبت به برآوردهای اولیه وجود داشته است، بنابراین، خروجی مدلها نباید بهعنوان رخدادی قطعی تلقی شود، بلکه باید مبنایی برای تدوین سناریوهای مختلف، ارتقای آمادگی و اتخاذ تصمیمهای انعطافپذیر باشد.
مدیرکل دفتر اطلاعات و دادههای آب شرکت مدیریت منابع آب ایران افزود: افکار عمومی نیز باید به شکلی صحیح، شفاف و قابل فهم از ماهیت احتمالاتی پیشبینیها و عدمقطعیتهای موجود مطلع شوند.
قاسمزاده با بیان اینکه وقوع سیلاب میتواند به بهبود موقت وضعیت منابع آب کمک کند، ادامه داد: سیلاب در عین برخورداری از ظرفیت تأمین و ذخیرهسازی آب، یکی از مهمترین مخاطرات طبیعی کشور است و میتواند خسارات گستردهای به سکونتگاهها، زیرساختها و فعالیتهای اقتصادی وارد کند. ازاینرو، باید با برنامهریزی سناریومحور، تهدید ناشی از سیلابهای احتمالی را تا حد امکان به فرصتی برای تقویت منابع آب تبدیل کرد.
وی با اشاره به الزامات قانونی مدیریت خطر سیلاب گفت: مطابق دستورالعمل کنترل آبهای سطحی موضوع جزء ۲ بند پ ماده ۱۴ قانون مدیریت بحران کشور، کاهش خطر باید بر اساس برنامهها و دستورالعملهای مصوب دنبال شود. در برنامه ملی کاهش خطر حوادث و سوانح نیز سیلاب بهعنوان یکی از مخاطرات اصلی مورد توجه قرار گرفته و حدود ۷۹ اقدام برای مدیریت و کاهش پیامدهای آن پیشبینی شده است.
قاسمزاده افزود: دستگاههای مختلف و بهویژه چهار تا پنج دستگاه اصلی، در اجرای این برنامهها مسئولیت مستقیم دارند. تحقق اهداف کاهش خطر، مستلزم تعیین دقیق وظایف، هماهنگی بینبخشی، اجرای اقدامات پیشگیرانه و ارزیابی مستمر میزان آمادگی دستگاههاست.
وی زیرساختهای پایش، پیشبینی و ارتباطات را یکی از ارکان اصلی مدیریت بحران دانست و گفت: تجربه رخدادهای گذشته نشان داده است که هرچه ما به تقویت این زیرساختها پرداخته ایم نتایج موفق تری داشته ایم.
وی با اشاره به ضرورت توسعه ابزارهای پایش و پیشبینی های آب و هواشناسی افزود: با وجود پیشرفتهای انجامشده، توسعه و ارتقا مدلهای هیدرولوژیکی در کشور باید با سرعت بیشتری صورت پذیرد و لازم است مدلهای بارش-رواناب، پیشبینی جریان رودخانه، پهنهبندی سیلاب، متناسب با ویژگیهای هر حوضه توسعه یابند.
قاسمزاده با تأکید بر اینکه امکان حذف کامل خسارات سیلاب وجود ندارد، گفت: هدف مدیریت بحران باید کاهش حداکثری خسارات از طریق پایش مستمر، پیشبینی بههنگام، تصمیمگیری سریع، اجرای تکالیف قانونی و افزایش هماهنگی میان دستگاهها باشد.
وی درباره برنامهریزی وزارت نیرو برای بهرهگیری از سیلابهای احتمالی اظهار کرد: مدیریت بهینه مخازن با هدف کنترل سیلاب و دستیابی به بیشترین ذخیره ممکن در پایان دوره بارشی در دستور کار قرار دارد.
مدیرکل دفتر اطلاعات و دادههای آب شرکت مدیریت منابع آب ایران افزود: منابع آب زیرزمینی نیز بهطور ویژه مورد توجه وزارت نیرو قرار دارد و ابلاغهای لازم در این زمینه به شرکتهای زیرمجموعه انجام شده است. تأسیسات تغذیه مصنوعی احداثشده در بستر و حاشیه رودخانهها باید در سال جاری با حداکثر ظرفیت قابل بهرهبرداری وارد مدار شوند تا در صورت وقوع سیلاب، بخشی از جریانها برای تقویت آبخوانها مورد استفاده قرار گیرد.
وی با اشاره به پیامدهای گرمایش جهانی خاطرنشان کرد: افزایش دما موجب تشدید تبخیر و تعرق شده و بررسی روندهای بلندمدت نیز از افزایش فشار بر منابع آب حکایت دارد. بنابراین، حتی وقوع یک دوره پربارش یا چند سیلاب قابل توجه، به معنای پایان بحران آب نیست و تنها میتواند بهصورت موقت بخشی از کمبودها را جبران کند.
قاسمزاده در پایان تأکید کرد: در بلندمدت چارهای جز سازگاری با اقلیم جدید، تداوم مدیریت مصرف و افزایش تابآوری زیرساختها نداریم. همه بخشهای مصرف، از جمله کشاورزی و صنعت، باید نسبت به مدیریت مصرف آب پایبند باشند و با رعایت الگوی صحیح مصرف، در مسیر سازگاری کشور با شرایط اقلیمی موجود مشارکت کنند.
